Leliwa – polski herb szlachecki, noszący zawołania Leliwczyk i Leliwa. Wzmiankowany w najstarszym zachowanym do dziś polskim herbarzu, Insignia seu clenodia Regis et Regni Poloniae, spisanym przez historyka Jana Długosza w latach 1464–1480. Leliwa jest jednym z 47 herbów adoptowanych przez bojarów litewskich na mocy unii horodelskiej z 1413 roku.
Herb występował głównie w ziemi krakowskiej, sandomierskiej i poznańskiejNazwy oboczne, zawołania i występowanie za: . Spośród najbardziej znanych rodów pieczętujących się herbem Leliwa, należy wymienić Tarnowskich, Sieniawskich, Morsztynów, Hlebowiczów i Czapskich. Potwierdzeniem statusu większości tych rodów było otrzymanie tytułów hrabiowskich i stosownych odmian w herbie (patrz sekcja: Odmiany, wersje arystokratyczne oraz alternatywne przedstawienia herbu).
Według najczęściej cytowanej w dawnych publikacjach opinii Jana Długosza herb ten wywodzi się z terenów Niemiec. Opinia ta jest jednak wewnętrznie sprzeczna, gdyż jednocześnie Długosz twierdzi, że Spycimir z Melsztyna przybywszy do Polski przyjął herb już istniejący. Opinii tej nie podzielają także współcześni historycy Włodzimierz Dworzaczek i ks. Jan Popłatek.