Syn Saula, Jonatan, wyzwolił rodzinne miasto króla, Gibeę (1 Sm 13,3), natomiast Saul pokonał Filistynów nieopodal przełęczy Michams, jednak nie wykorzystał zwycięstwa w pełni (1 Sm 14,16-37). Pełne zwycięstwo udało się osiągnąć jedynie w walkach z Amalekitami. Doszło też do konfliktu na tle religijnym z Samuelem. Podejrzliwość, nieufność i żądza władzy króla sprawiała, że stopniowo tracił on popularność w społeczeństwie.
Po pewnym czasie Filistyni zaatakowali ponownie. Izraelici ponieśli dotkliwą klęskę w bitwie na wzgórzu Gilboa, podczas której Saul popełnił samobójstwo, gdyż nie chciał dostać się do niewoli (1 Sm 31).
Panowanie Dawida thumb|250px|Różne koncepcje maksymalnego zasięgu panowania Dawida. Kolorem jaskrawoczerwonym oznaczono terytoria podlegające władzy centralnej, innymi odcieniami – terytoria zależne Po śmierci Saula doszło do ponownego podziału królestwa. Dawid, były giermek króla Saula, który później popadł w niełaskę i schronił się w ziemi Filistynów, został namaszczony w Hebronie na króla Judy (2 Sm 2,1-7). Tymczasem Abner, dowódca wojsk Saula, obwołał Iszbaala, jedynego pozostałego przy życiu syna Saula, królem Izraela. Jego królestwo obejmowała część Zajdordanii, Galileę i Samarię. Doszło do krótkotrwałej wojny domowej. Po przegranej bitwie Abner odstąpił od Iszbaala, co osłabiło jego pozycję.