W Italii odrębną szkołę założył Pitagoras w VI w. p.n.e. Pitagorejczycy przyjmowali następujące założenia: dusza ludzka istnieje oddzielnie od ciała; po śmierci wędruje i może łączyć się z dowolnym ciałem. Zasadą podstawową świata była zdaniem pitagorejczyków liczba.
Szkoła elejska została założona przez Parmenides. Jego najwybitniejszym uczniem był Zenon z Elei, a po nim Melissos z Samos. Eleaci, np. poprzez sformułowane przez siebie paradoksy (rozumowanie ad absurdum) badali problematykę wielości oraz jedności oraz problem ruchu.
Sformułowane przez tych filozofów jednostronne ujmowanie bytu próbowali przezwyciężyć pluraliści. Wpływowa była koncepcja Empedoklesa, uczącego, że rzeczywistość jest mieszaniną czterech podstawowych elementów (żywiołów): wody, ognia, ziemi i powietrza. W późniejszym okresie, Arystoteles doda do nich element piąty (kwintesencję): eter. Z kolei atomiści (Leukippos, Demokryt) tłumaczyli wielość rzeczy poprzez istnienie i ruch jednakowych jakościowo, ale różnorodnych geometrycznie atomów.
Okres klasyczny thumb|300px|Platońska Akademia, mozaika, Pompeje, I w. n.e. Nauczanie Sokratesa jest traktowane powszechnie jako moment zwrotny w filozofii starożytnej, która zmieniła swój przedmiot zainteresowania z filozofii przyrody na człowieka.