Nowy urząd przejął zadania: zlikwidowanego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych (z wyjątkiem spraw związanych z nadzorem ministra nad Urzędem Ochrony Państwa, który 1 października 1996 podporządkowano bezpośrednio Prezesowi Rady Ministrów), zlikwidowanego Urzędu Rady Ministrów (z wyjątkiem spraw związanych z obsługą Prezesa Rady Ministrów i Rady Ministrów, które 1 stycznia 1997 przejęła nowo utworzona Kancelaria Prezesa Rady Ministrów), zlikwidowanego Ministerstwa Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa (z wyjątkiem spraw związanych z polityką mieszkaniową i rozwojem miast, zagospodarowaniem przestrzennym i większością zagadnień gospodarki nieruchomościami, które 1 stycznia 1997 przejął nowo utworzony Urząd Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podporządkowany bezpośrednio Prezesowi Rady Ministrów, ponadto sprawy związane z geodezją i kartografią 1 stycznia 1997 przejął nowo utworzony Główny Urząd Geodezji i Kartografii podporządkowany Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji).