Owoce zawierają do 3% wanilozydu, poza tym piperonal i w mniejszych ilościach inne substancje zapachowe. W wyniku fermentacji wanilozyd rozkłada się na wanilinę i waniol. Ten drugi związek w wyniku utlenienia przekształca się także w wanilinę.

Zastosowanie Historia Wanilia płaskolistna była uprawiana w czasach prekolumbijskich m.in. przez Totonaków w stanie Veracruz nad Zatoką Meksykańską. Majowie i Aztekowie używali jej do aromatyzowania napoju przygotowywanego z wody, nasion kakaowca i ostrych odmian papryki. Meksyk pozostawał przez długi czas głównym źródłem wanilii. Lokalna ludność zmuszana była do jej dostarczania władającym krajem Hiszpanom w formie podatku. W XIX wieku Francuzi przewieźli wanilię na Mauritius, Reunion i Madagaskar, później uprawa tego gatunku rozprzestrzeniła się szeroko w strefie międzyzwrotnikowej. Gatunek ten dostarcza ok. 95% owoców, tzw. lasek wanilii. Źródłem pozostałych kilku procent są dwa inne gatunki wanilii – na wyspach południowego Pacyfiku uprawiana jest V. tahitensis (takson problematyczny, najwyraźniej blisko spokrewniony z V. planifolia), a na Antylach – V. pompona.