Samorząd w guberni uległ wzmocnieniu 14 marca 1911 roku, gdy ta została objęta ukazem carskim o wprowadzeniu ziemstw z 12 czerwca 1890 roku. Była to jednak jego zmodyfikowana wersja, gwarantująca dominującą pozycję Rosjan.
Po rozpadzie Imperium Rosyjskiego i uzyskaniu niepodległości przez kraje Europy Wschodniej większa część guberni znalazła się w składzie Rosji (i kolejno ZSRR). Wschodnia część (powiaty dyneburski, lucyński i rzeżycki) weszła w skład niepodległej Łotwy. Mały skrawek (gminę Orzechowno z powiatu lepelskiego) przyłączono do Polski (do powiatu dziśnieńskiego).
Obszar W początkach XX wieku: 38649,5 wiorst kwadratowych (według Brockhausa-Efrona) lub 39700 (według Pawlenkowa);
Ukształtowanie terenu Powierzchnia pofalowana, najwyżej położony pas terenu ciągnie się z guberni pskowskiej w stronę Newelu i Horodka (do 952 stóp wysokości), dalej wododziałem Dźwiny i Dniepru; część zachodnia (powiaty dźwiński, lucyński i rzeżycki) nizinna; wiele jezior (około 2500), bagien i lasów; gleba nieurodzajna, glinista i piaszczysta;
Rzeki Dźwina była w 1904 żeglowna na całej rozciągłości, podobnie jak jej dopływy Mieża, Kasplia, Ułła. Najważniejsze rzeki; Łuczessa, Uszacz, Usiana, Połoto i Dryssa;