Nogogłaszczki samca zwykle mają złożoną budowę; wyposażone są w zwartego kształtu golenie, stosunkowo kulistawe tegulum, co najmniej jeden skleryt tegularny oraz radix, niekiedy zlany z nasadową częścią embolusa. Charakterystyczną cechą szeroko rozumianych krzyżakowatych (Araneidae s.lato = Orbipurae) jest współdzielenie przez apofyzę medialną i embolus tej samej hematodochy.
Typowo pająki te budują nad powierzchnią ziemi pionowe, koliste (promieniste) sieci łowne. U licznych linii ewolucyjnych zachowanie to uległo jednak modyfikacji i można w tej grupie spotkać sieci trójwymiarowe, poziome, a nawet polowanie przy pomocy lassa lub z zasadzki.
Rozprzestrzenienie Rodzina kosmopolityczna. Jej przedstawiciele zamieszkują wszystkie strefy klimatyczne. W Polsce występuje 50 gatunków krzyżakowatych, głównie z rodzaju Araneus, Araniella i LarinioidesBlick, T. et al. (2004).Checklist of the spiders of Central Europe. (Arachnida: Araneae). Version 1. Dezember 2004. (PDF) (zobacz: krzyżakowate Polski).