Asesor (prawn.) – urząd w sądach powszechnych i wojskowych, sądach administracyjnych, powszechnych jednostkach organizacyjnych prokuratury, kancelariach notarialnych i komorniczych oraz Urzędzie Patentowym RP, który po nabyciu odpowiednich kwalifikacji (najczęściej w wyniku zdania egzaminu zawodowego) obejmowany jest w celu odbycia stażu zawodowego, stanowiącego zarazem swoisty okres próby, zwany asesurą, przed mianowaniem bezterminowo na docelowy urząd. Charakteryzuje się karnoprawnym statusem funkcjonariusza publicznego w zakresie, w jakim osoba go pełniąca wykonuje na podstawie przepisów prawa funkcje właściwe dla zastępowanego organu, czyli sędziego, prokuratora, notariusza, komornika lub eksperta w Urzędzie Patentowym RPZgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 30 kwietnia 2003 r. KZP 12/03, Orzecznictwo Sądu Najwyższego-Izba Karna i Wojskowa 2003/5-6/42..
Asesor sądowy W dawnej Polsce W I Rzeczypospolitej asesor sądowy uzupełniał komplet sędziowski i był doradcą sędziego. Występował między innymi w sądach ziemskich. Był urzędnikiem obieralnym, czasem nazywano go komisarzem.