Nowô Rëmiô, 1899)Ibidem s. 28-29.. W najstarszych zapisach wieś występuje jako: Rumina (1220; 1223/1224), Rumnam (1235), Rumpna (1245), Romele (1399), Rumija, Rumia (1570), Romla, Romlia (1582), Ramelaw (1602), Rameln (1772), Rahmel (1796), Rumia, niem. Rahmel al. Rhamel (1899)Ibidem, s. 27-28. Autor nie wymienia w swojej pracy nazwy Stara Rumia..
Na terenie obecnego ośrodka miejskiego ludzie tworzyli osady już we wczesnej epoce żelaza (VI-IV wiek p.n.e., wykopaliska w rejonie sąsiedniego Zagórza). W latach 1957–1958 w rejonie dzisiejszych ulic Starowiejskiej i Mickiewicza odkryto cmentarzysko zawierające 339 grobów z okresów późnolateńskiego (od 125 lat p.n.e. do początku n.e.) i rzymskiego (1-375 r. n.e.). Groby należały do ludności grupy oksywskiej (Kultura przeworska)Zob. A. Paner, H. Paner, Rumia w pradziejach i wczesnym średniowieczu, w: Zarys..., op. cit., s. 61-80., szeroko rozpowszechnionej na Pomorzu. Po uformowaniu się państwa polskiego tutejszy obszar należał do namiestników gdańskich. Około 1223/1224 r. książę pomorski Świętopełk II nadał Rumię klasztorowi cystersów w Oliwie;