Jego badawczy, filozoficzny umysł pragnął szerszych studiów.
Teoretyczna praca naukowa Już w 1721, w pracy Prodromus principiorum rerum naturalium, Swedenborg usiłował położyć fundament pod naukowe objaśnienie wszechświata. Ukończył też do tego czasu pierwszą wersję swego dzieła Principia. Ukazało się ono w 1734, w trzech tomach. Tom pierwszy, Opera philosophica et mineralia, zawierał poglądy Swedenborga na pierwotne reguły rządzące wszechświatem – ciekawą mechaniczną i geometryczną teorię początku rzeczy. Kolejne tomy dotyczyły żelaza, stali, miedzi i mosiądzu, ich wytopu, przemian, oznaczaniu ich próby oraz doświadczeń chemicznych z ich udziałem. Praca została umieszczona w index librorum prohibitorum dekretem z 1738 roku
Niewątpliwie Swedenborg przewidział wiele naukowych faktów i koncepcji, które są zwykle uważane za dużo nowocześniejsze. Dopiero pod koniec XIX wieku zebrano i właściwie zewidencjonowano jego liczne pisma, z których wynikało, że było niewiele dziedzin nauki, którymi się zajmował, w których nie wyprzedziłby swoich czasów. Jego praca o paleontologii czyni z niego prekursora wszystkich skandynawskich geologów i jego wkład choćby tylko w tę dziedzinę wystarczyłby do zyskania sławy.