thumb|Oficer 1 pułku straży przedniej w 1777 thumb|Towarzysz i pocztowy 1 pułku straży przedniej w 1777 thumb|Jan Matejko, Bitwa pod Racławicami 4 Pułk Koronny Przedniej Straży – oddział jazdy armii koronnej wojska I Rzeczypospolitej autoramentu narodowego.
Formowanie i zmiany organizacyjne Rzeczywiste formowanie pułku rozpoczęło się w 1768 roku na bazie chorągwi lekkich Partii Wielkopolskiej. Sformowany w 1776 z chorągwi lekkich. Początkowo pułk liczył 350 ludzi zorganizowanych w 9 chorągwi. 31 stycznia 1977 pułk składał się ze sztabu i choragwi: szefa, rtm. Ułana star., rtm. Niewęgłowskiego, rtm. Zakrzewskiego, rtm. Nieszkowskiego, rtm. Ulana młod., rtm. Byszewskiego, rtm. Lubowidzkiego i rtm. Chrzczonowskiego.
W kwietniu 1777 roku rozwiązano chorągiew rtm. T. Niewęgłowskiego, część obsady dymisjonując, a część rozdzielając po innych chorągwiach. W 1778 według etatu pułk liczył 378 żołnierzy, a faktycznie posiadał 370. W roku 1784 ustalono nowy etat dla pułków przedniej straży. Etat przewidywał 391 „głów” − 15 w sztabie i po 47 w 8 chorągwiach. Zgodnie z planowanym etatem 100 000 armii Rzeczypospolitej Obojga Narodów, pułk miał etatowo liczyć 1369 „głów”. W sztabie wyższym miało służyć 5 oficerów, w średnim i niższym − 15. W skład pułku miało wejść 10 chorągwi po 135 „głów” każda. Etat ten nie został zrealizowany.