Z kolei lessy perymedyteriańskie i perydesertczne cechuje znacznie dłuższy okres akumulacji, obejmujący górny pliocen oraz holocen. W pokrywach tego typu wyróżnia się lessy zimnych jednostek stratygraficznych, jak też i względnie ciepłych. Różnica między nimi to głównie miąższość (większa w warstwach „zimnych”) i stopień przekształceń pedogenicznych (wyższy w „ciepłych”).
Na obszarach lessowych w okresach interstadialnych warstwy stropowe lessów były przekształcane przez procesy glebowe razem określane jako tzw. lessivage, które są odpowiedzialne za wykształcenie pokryw glebowych. W okresach ciepłych tworzyły się na pokrywach lessowych gleby, rejestrowane współcześnie jako gleby kopalne (tzw. paleosole) o różnej randze stratygraficznej. Typ tworzącej się gleby uzależniony był od warunków klimatycznych, długości okresu oddziaływania procesów pedogenezy, a co za tym idzie typu roślinności. Istotnym czynnikiem było (i jest nadal) ukształtowanie terenu. W okresie ostatnich ~14–16 tysięcy lat na pokrywach lessowych tworzyły się m.in. czarnoziemy pod roślinnością stepową, gleby brunatne i płowe pod roślinnością leśną, podczas interstadiałów tworzyły się gleby mniej rozwinięte typu glejowego bądź brunatnoziemów arktycznych, względnie zachodziły tylko słabe (inicjalne) procesy glebotwórcze.