Paul Lazarsfeld (1972) zwracał uwagę na różnicę między badaniami krytycznymi a badaniami administracyjnymi. Krytyczne charakteryzują się wyobraźnią socjologiczną (C.W. Mills) analizą ogólnych trendów i dopiero w tym kontekście – poszczególnych problemów o małej skali. Uwzględniać muszą przy tym podstawowe ludzkie wartości, których naruszyć nie wolno. Nie koncentrują się ani na metodach ani na teoriach – są one wtórne wobec problemów. Naukowymi problemami są tu indywidualne troski pojedynczych ludzi w powiązaniu ze strukturalnymi problemami społecznymi. Podejście to cechuje również historyzm. Uwzględnia ono fakt stałych przemian typów organizacji życia społecznego i dynamizujące całość społeczną sprzeczności i konflikty społeczne. Socjologia pełni tu funkcje służebne wobec społeczeństwa, a w nim wobec takich wartości, jak rozum i wolność indywidualnego człowieka. Administracyjne badania zaś wykonywane są na zamówienie świata interesu lub agencji rządowych i dotyczą zwykle małych, izolowanych problemów. Są to badania z natury rzeczy społecznie jałowe i pozbawione krytycznego spojrzenia. Socjologów tutaj zagoniono do uniwersytetów, powiązano z władzami, socjologii nadano charakter instytucjonalny.
Źródło i licencja
Fragment artykułu Wikipedia — Socjologia krytyczna · historia autorów.
Tekst: CC BY-SA 4.0. Wydzielono fragment z dłuższego artykułu.