Sprzężenie ciśnienie/objętość i naprężenie/odkształcenie Jako przykład rozważmy parę zmiennych sprzężonych pV. W tym przykładzie, ciśnienie działa jak „siła uogólniona” – różnica ciśnień wymusza zmianę objętości. Iloczyn tych wielkości stanowi energię jaką traci układ w wyniku wykonania pracy mechanicznej. Ciśnienie jest siłą wymuszającą, zmiana objętości jest wielkością towarzyszącą temu wymuszeniu. Obydwie wielkości tworzą tzw. zmienne sprzężone.

Powyższe jest prawdziwe tylko dla płynów o zerowej lepkości. W przypadku płynów lepkich, plastycznych oraz elastycznych ciał stałych, ciśnienie jest uogólnione do tensora naprężenia, a zmiana objętości jest uogólniona do objętości pomnożonej przez tensor odkształcenia. Te wielkości również tworzą parę zmiennych sprzężonych.