Muzeum Diecezjalne w Tarnowie – muzeum diecezjalne w Polsce założone 25 października 1888 roku przez ówczesnego rektora tarnowskiego seminarium duchownego ks. Józefa Bąbę. Jest najstarszą tego typu placówką w Polsce.
Historia mały|lewo|Zespół zabudowy Muzeum Diecezjalnego przy pl. Katedralnym w Tarnowie. Muzeum zostało założone 25 października 1888 roku przez ks. Józefa Bąbę. Jego siedziba mieściła się pierwotnie w jednej z sal budynku tarnowskiego seminarium duchownego.
W latach 1931–1940 zbiory ulokowane były wespół z eksponatami muzeum miejskiego w ratuszu na tarnowskim Rynku, natomiast w listopadzie 1940 roku przeniesiono je do budynków zlokalizowanych za katedrą. W 1948 roku biskup tarnowski Jan Stepa udzielił zgody na przeniesienie zbiorów na stałe do tychże domów, w związku z czym główna siedziba placówki umieszczona jest w zespole zabytkowych kamienic z XVI wieku (scholasterii, akademioli, domu Mikołajowskim oraz domu Mansjonariuszy), znajdującym się przy placu Katedralnym, w sąsiedztwie katedry, niegdyś kolegiaty.
W 1957 roku zbiory muzeum zostały zasilone przekazanym przez Norberta Lippóczego darem, w skład którego wchodziły dzieła sztuki ludowej, w tym hafty, ceramika oraz liczne obrazy malowane na szkle.