Cesarzowa Rosji 200px|thumb|Carowa Elżbieta Aleksiejewna namalowana przez Władimira Borowikowskiego, 1813 Ekscentryczność Pawła I sprawiła, że zaczęto myśleć o obaleniu cara i zajęciu jego miejsca przez Aleksandra. Elżbieta była świadoma tego spisku i razem z mężem wyraziła zgodę na zabójstwo teścia. Kiedy Aleksander przejął władzę, jego żona doradziła mu, aby zapomniał o współudziale w morderstwie ojca i zaczął służyć Rosji. Jako cesarzowa brała udział w życiu dworu i obowiązkach reprezentacyjnych, jednak rola pierwszej damy imperium przypadała nadal jej teściowej Marii Fiodorownej.

Aleksander traktował żonę obojętnie, jednak podczas oficjalnych uroczystości starał się okazywać jej szacunek. Elżbieta była zbyt delikatna, by dobrze znosić złe traktowanie przez człowieka takiego jak jej mąż. W 1801 roku car zaczął romans z polską księżniczką Marią zd. Czetwertyńską, żoną księcia Dmitrija Naryszkina. Relacja ta trwała ponad piętnaście lat.

Elżbieta Aleksiejewna znalazła pocieszenie w Adamie Czartoryskim, który wrócił do Rosji, aby pomóc Aleksandrowi w dojściu do tronu. Związek z polskim księciem skończył się, gdy cesarzowa wdała się w romans z przystojnym kapitanem Aleksym Ochotnikowem.