Aleksy Dobosz (, Ołeksa Dowbusz, ur. 1700 w Peczeniżynie, zm. 24 sierpnia 1745 w Kosmaczu) – zbójnik karpacki grasujący ze swoją bandą w latach 1739–1745 na Pokuciu w okolicach Mikuliczyna, bohater pieśni i legend huculskich.
Działalność Dobosza Główna kryjówka bandy mieściła się w masywie Czarnohory, skąd zbójnicy wyprawiali się w doliny, by rabować dwory szlacheckie, wsie i miasteczka, nie cofając się przed tak śmiałymi napadami, jak np. na jarmark w Bolechowie. Znane jest najście opryszków Dobosza na dwór Jędrzeja Karpińskiego, ojca poety, w dniu narodzin Franciszka. Zbójnik ułagodzony dobrym przyjęciem zrezygnował z rabunku, polecając jedynie, by na chrzcie nadano chłopcu imię Aleksy.
Był to jednak wypadek (o ile prawdziwy) odosobniony. Z reguły w trakcie napadów zbójnicy torturowali w najwymyślniejszy sposób swoje ofiary w celu wymuszenia ujawnienia skrytek ze skarbami. Nieobce były im morderstwa i gwałty. Szalenie odważny i sprytny Dobosz uniknął wszystkich zasadzek i pościgów. Zginął zabity przez huculskiego chłopa, Dźwinkę ze wsi Kosmacz, któremu uwiódł żonęAugust Bielowski, „Pokucie”; Czas;