chö nyön), reprezentowane przez joginów i mistrzów, którzy swoimi wybrykami wstrząsali uczniami, by wyrwać ich z iluzji, w hinduizmie pojawia się postać awadhuta – wędrownego ascety, który żyje poza wszelkimi normami kulturowymi i religijnymi, całkowicie pochłonięty realizacją duchową, w islamskim sufizmie funkcjonuje nurt malamatijji, którego adepci celowo ściągali na siebie potępienie i niesławę, aby zwalczyć w sobie duchową pychę i ukryć własną świętość przed otoczeniem.
Hipoteza autyzmu Większość cech charakterystycznych dla zachowania jurodiwych, najczęściej opisywanych w literaturze hagiograficznej i świadectwach (izolacja społeczna, mutyzm, echolalia, niewrażliwość na zimno i ból, nadmierna szczerość i wierność detalom, obojętność wobec konwenansów społecznych oraz nieracjonalne czy wręcz stereotypowe zachowania) przypomina kliniczne objawy zaburzeń ze spektrum autyzmu. Wyobcowanie autystyczne w przypadku jurodiwych prawdopodobnie nie było utożsamiane z niedorozwojem umysłowym. Hipotezę tę przedstawiła i poparła licznymi historycznymi przykładami badaczka Uta Frith w drugim rozdziale swojej książki pt. Autyzm. Wyjaśnienie tajemnicy.