Czasy najdawniejsze Pierwsi ludzie na terenie dzisiejszego Torunia pojawili się ok. XI tysiąclecia p.n.e. Przybyli tutaj poszukując reniferów, stanowiących ich główne pożywienie. Renifery zabijano również w celu pozyskania z nich kości i skóry. Na Rudaku odnaleziono skupiska narzędzi krzemiennych, półwytworów i materiału odpadowego. Nowe grupy ludzi przybyły ok. VIII stulecia p.n.e. Osady wznoszono nad Wisłą lub jeziorami. Nowi przybysze wyrabiali narzędzia z drewna i krzemieni oraz zajmowali się rybołówstwem. W okresie epoki żelaza na terenie Torunia istniało osadnictwo kultury łużyckiej w miejscu zamku krzyżackiego i prezbiterium kościoła św. Janów. W VII wieku n.e. w okolicach Torunia zamieszkały ludy słowiańskie.
Miasto rozpoczęto budować w I poł. XIII wieku. Miasto lokowano na prawie chełmińskim 28 grudnia 1233 roku. W pierwszej kolejności rozplanowano ulice wokół ul. św. Anny (dziś. ul. Kopernika). Było to pierwsze miasto wzniesione przez Krzyżaków na ziemi chełmińskiej.