thumb|Schematyczny przykład separacji pionowej (1000 ft) i poziomej (5 Nm)
Separacja – w lotnictwie, zasada utrzymywania minimalnej odległości w pionie i w poziomie między statkami powietrznymi.
W zależności od klasy przestrzeni powietrznej i rodzaju zasad według których odbywa się lot, za separację odpowiada bądź kontrola ruchu lotniczego, bądź dowódca statku powietrznego (pilot) Zasady samodzielnej separacji.
Zasady samodzielnej separacji thumb|upright=1.8|Praktyczny przykład separacji - z lewej ślad samolotu separowanego pionowo
Lecąc według zasad VFR pilot musi samodzielnie zadbać o zachowanie bezpiecznej odległości od innych samolotów (ogólnie - od innych statków powietrznychWystępujące w przepisach pojęcie statek powietrzny obejmuje zarówno samoloty, szybowce, lotnie (motolotnia, paralotnia, motoparalotnia), śmigłowce, sterowce, balony jak i inne urządzenia latające).
Loty IFR w strefie kontrolowanej są separowane przez kontrolerów, jednak wykonując podejście z widocznością pilot równocześnie przejmuje na siebie obowiązek utrzymania bezpiecznej separacji.
Ogólne zasady ustępowania pierwszeństwa drogi są zbliżone do tych, które obowiązują samochody oraz statki morskie.
Separacje zapewniane przez organy kontroli ruchu lotniczego thumb|200px|Kontroler ruchu lotniczego