Archidiakonat () – dawna jednostka administracyjna w Kościele katolickim, część diecezji zarządzana przez archidiakona.
Historia
Początkowo urząd archidiakona sprawował diakon lub prezbiter mianowany przez biskupa, delegowany przez niego do zadań ściśle administracyjnych. Archidiakon w imieniu biskupa zarządzał dobrami, nadzorował duchowieństwo oraz odpowiadał za opiekę nad ubogimi i chorymi. W okresie od IV do VIII w. archidiakon stał się oficjalnym zwierzchnikiem podległego mu duchowieństwa, uzyskując także kontrolę nad ich dyscypliną, w tym możliwość wydawania środków dyscyplinarnych. Miał też ważne zadanie egzaminowania kandydatów do kapłaństwa oraz prawo do wizytacji duszpasterskich, zwykle u duchowieństwa niższego szczebla.
Z czasem stawał się głównym doradcą biskupa, z zadaniem zachowania czystości wiary i dyscypliny oraz zarządzania majątkiem kościelnym. W przypadku zaniedbania biskupa miał on nawet prawo zająć się bezpośrednio ochroną interesów Kościoła. Dzięki tej ścisłej współpracy z biskupem stawał się jego oficjalnym przedstawicielem przy różnych okazjach, takich jak odwiedzanie chorych i więźniów, kształcenie duchowieństwa, administracja. Ordo Romanus z VIII wieku nazywa go vicarius episcopi in omnibus.