W 1772 r. Królestwo Prus przejęło ujście Wisły (z wyjątkiem Gdańska, przyłączonego do Prus w II rozbiorze). Na skutek ustanowionych wysokich ceł, pobieranych w komorze celnej w Fordonie i w Nowym Porcie, polski eksport drogą wiślaną gwałtownie się skurczył. Dla uniknięcia wysokich opłat celnych sfery gospodarcze Rzeczypospolitej związały swe nadzieje z handlem prowadzonym poprzez Morze Czarne. W historii Polski w ciągu stulecia, od Kazimierza Wielkiego do Kazimierza Jagiellończyka (1332-1466) handel czarnomorski odgrywał dla Polski rolę ważniejszą niż handel bałtyckiPiskozub Andrzej, Wyszomirski Olgierd: Komunikacja. [w:] Dolina Dolnej Wisły. Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk 1982. Ossolineum, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk-Łódź, s. 377–398. .. Gdy Turcja w XV w. zdobyła porty czarnomorskie, przecięła ten handel – akurat wtedy, gdy II pokój toruński przywracał Polsce ujście Wisły. Odtąd na trzy stulecia handel bałtycki stał się pierwszoplanowy.