Okoliczności powstania utworu Traktat Pseudo-Longina stanowi polemikę z O wzniosłości Cecyliusza z Kaleakte. W zaginionym traktacie, znanym tylko z odpowiedzi Pseudo-Longina, Cecyliusz pokazywał na licznych przykładach na czym polega wzniosłość w wymowie. W rozważaniach o sposobie jej osiągnięcia kładł nacisk na stronę formalnąː dobór i łączenie wyrazów, figury retoryczne i tropy. Pseudo-Longinos zarzucił mu, że pominął zupełnie znaczenie patetyczności i wzniosłego sposobu myślenia.

Charakterystyka ogólna O wzniosłości jest pismem prywatnym nie przeznaczonym do publikacji. Autor zna środki stylistyczne służące do wywołania wzniosłości, ale wie również, że warunkiem koniecznym jej osiągnięcia jest wrodzona wielkoduszność i silna uczuciowość (patetyczność). Akcentuje subiektywne warunki twórcy, który świadom warsztatu twórczego i obdarzony wrodzoną zdolnością do wielkich myśli i uczuć, wypowiada je niejako w natchnieniu. W sporze o prymat pomiędzy natchnieniem a świadomą twórczością staje zdecydowanie po stronie natchnienia, choć wrodzone wyczucie wzniosłości radzi pielęgnować studiowaniem wielkich wzorów i rozwijaniem techniki retorycznej.