Najstarsza nieprzerwanie funkcjonująca kolej wąskotorowa na świecie działa w Polsce – są to Górnośląskie Koleje Wąskotorowe.
Typowa kolej wąskotorowa rozwijała niewielką prędkość – w Polsce istniały trzy kategorie kolei wąskotorowych, na najwyższej kategorii 1 maksymalna prędkość wynosiła 40 km/h.
W 1963 roku na świecie koleje wąskotorowe stanowiły 19% ogółu długości torów (70% normalnotorowe, a 11% szerokotorowe). Dynamiczny rozwój motoryzacji w połowie XX wieku przyczynił się do upadku wielu kolei wąskotorowych, szczególnie na obszarach o łatwych warunkach terenowych.
W XXI wieku największe znaczenie mają wąskotorówki o charakterze turystycznym i historycznym, popularnością cieszą się koleje z zachowaną trakcją parową (najprężniejsza z nich, niemiecka kolej w górach Harzu ma kilkadziesiąt czynnych parowozów) i elektryczne koleje górskie.