W kulturze cywilizacji europejskiej (łacińskiej) przepełnionej estetyką heraldyczną herb był w zasadzie znakiem rodowym lub rodzinnym, w Polsce stosowanie herbu przez mieszczańską rodzinę nie było w zasadzie normowane. W wypadku nobilitacji (nadanie szlachectwa) w Polsce rodziny nie zmieniały znaku rodzinnego, a w innych krajach nobilitowanym pozostawiano ich herb mieszczański. W takim przypadku były one udostojnione poprzez dodanie korony rangowej lub hełmu typu szlacheckiego, czasem przez odmiany samego herbu.
W niektórych krajach o silnym mieszczaństwie, m.in. w Niemczech, herby były w powszechnym użyciu wśród szerszych warstw mieszczaństwa, a nawet bogatego chłopstwa. Nie wiązało się to z przywilejami szlacheckimi, herb nadawał władca bądź upoważniony urząd (heroldia, w Niemczech także Hofpfalzgraf) tzw. listem herbowym (niem. Wappenbrief). Był to zresztą często pierwszy krok ambitnej rodziny w kierunku awansu w hierarchii społecznej. Sporadycznie takie nadania herbów bez nobilitacji zdarzały się w Polsce, np.