Bitwa pod Dunbar – starcie zbrojne, które miało miejsce 3 września 1650 podczas angielskiej wojny domowej (1642–1651). Siły angielskiego parlamentu pod wodzą Olivera Cromwella pokonały dowodzoną przez Davida Leslie armię szkockich rojalistów, zwolenników Karola II, który został wybrany Królem Szkotów 5 lutego 1649 roku.
Tło konfliktu Po złożeniu formalnej przysięgi, że uznaje prawa prezbiterianów, Karol został ostatecznie koronowany na Króla Szkotów 1 stycznia 1651. Parlament angielski, zawsze podejrzewający Szkotów o nielojalność i dążenia separatystyczne, już wcześniej postanowił dokonać inwazji. Dowodzący armią Thomas Fairfax nie chciał brać udziału w tym przedsięwzięciu i zrezygnował. Oliver Cromwell zajął jego miejsce, a zastępcą mianowany został John Lambert.
Gdy Cromwell przekroczył na czele armii parlamentarzystów granicę pod Berwick w lipcu 1650 roku, szkocki wódz - David Leslie - uznał, że najlepszą możliwą strategią będzie unikanie bezpośredniego starcia z przeciwnikiem. Jakkolwiek bowiem jego armia, licząca około 14 000 żołnierzy, miała przewagę nad 11 000 Anglików, większość szkockich żołnierzy była słabo wyszkolona i niedoświadczona.