Wierna rzeka – polski melodramat historyczny z 1983 roku w reżyserii Tadeusza Chmielewskiego, na podstawie powieści Stefana Żeromskiego. Jest to trzecia z kolei filmowa adaptacja tej powieści, po Roku 1863 (1922) Edwarda Puchalskiego oraz filmie Leonarda Buczkowskiego (1936).
Fabuła Akcja filmu rozpoczyna się w 1863 roku podczas powstania styczniowego. Ciężko ranny książę Józef Odrowąż, wśród stosu powstańczych trupów, ucieka z pola bitwy. Spotkawszy się z szyderstwem chłopów (oskarżających powstańców o narażanie chłopstwa na szykany ze strony Rosjan), rzuca się do rzeki i trafia do zniszczonego dworu, gdzie mieszka młoda szlachcianka Salomea Brynicka – córka zarządcy majątku, który walczył niegdyś w powstaniu listopadowym. Dziewczynę otacza opieką stary służący Szczepan.
Dwór jest regularnie przeszukiwany przez kozackie patrole, lecz carski kapitan Wiesnicyn, choć odkrywa ślady obecności powstańca, w geście wielkoduszności decyduje się nie donieść o ukrywaniu Odrowąża przez Salomeę i Szczepana. Gdy tylko Wiesnicyn opuszcza dwór, Salomea zaczyna pałać odwzajemnionym uczuciem do ocalonego powstańca. Za ukrywanie księcia Rosjanie prześladują wieś;