Gelsenkirchen – miasto na prawach powiatu położone w zachodniej części Niemiec, w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, w rejencji Münster, w Zagłębiu Ruhry (niem. Ruhrgebiet). Siedziba klubu piłkarskiego FC Schalke 04.
Historia Miejscowość wymieniano po raz pierwszy w 1150 r., jednak do czasów rewolucji przemysłowej była to mała wioska. Większe znaczenie miało Buer na północy dzisiejszego miasta, będące ośrodkiem lokalnego urzędu (Amt). Do 1928 r. Emscher stanowiła granicę między dwoma terytoriami, północ podlegała arcybiskupom Kolonii, a po przejęciu terytorium przez Prusy w 1815 r. znalazła się w rejencji Münster; południe zaś podlegało hrabstwu Mark, które już od XVII wieku stanowiło część włości Hohenzollernów z Brandenburgii, od XIX wieku stanowiło część rejencji Arnsberg. W 1840 r. odkryto w Gelsenkirchen pokłady węgla; wkrótce zbudowano połączenie kolejowe i zaczęto eksploatację. Miejscowość zaczęła się szybko rozwijać, czego świadectwem jest awans w strukturach organizacji terytorialnej. W 1868 r. wieś stała się ośrodkiem administracji lokalnej (Amt), a w 1875 r. uzyskała prawa miejskie. W 1885 r. Gelsenkirchen stało się siedzibą władz powiatu, zaś w 1897 r. uzyskało status miasta wydzielonego. W 1907 r.