w bitwie pod Arausio zadali jedną z największych klęsk w historii Rzymu, całkowicie niszcząc dwie armie konsularne (Kwintusa Serwiliusza Cepiona i konsula Gnejusza Maliusza Maksymusa). Mariusz, wybierany na stanowisko konsula przez 5 kolejnych lat (104–100 p.n.e.), musiał zreorganizować armię rzymską tak, aby była zdolna do odparcia zagrożenia.
Reforma armii Źródłem kryzysu rzymskiej wojskowości były zmiany społeczno-ekonomiczne przełomu II i I w. p.n.e. Polityka podbojów spowodowała napływ taniego zboża i nieopłacalność produkcji rolnej w Italii. Ponieważ do czasów reformy w legionach mogli służyć tylko obywatele o określonych dochodach, zmiany w zamożności stanowiły podstawowy problemem w pozyskaniu rekrutówM.Jaczynowska, s.37-41 (Liwiusz Ab Urbe Condita I.42-43). Mariusz postanowił przeprowadzać zaciąg wśród niespełniających kryteriów cenzusowych proletariuszy i wyposażać ich na koszt państwa. Przyznano im również niewielki żołd, początkowo 5 asów dziennieM.Jaczynowska, s.122-124.