Obie charakteryzują się brakiem chęci przebywania z ludźmi, lecz w przypadku osobowości schizoidalnej jest to spowodowane preferencją samotnictwa, natomiast w przypadku osobowości schizotypowej lękiem.
Zaburzenia schizotypowe wiążą się z ryzykiem przejścia w pełnoobjawową psychozę, dlatego zaliczane są do stanów ryzyka rozwoju psychozy. W 15-letnim badaniu dotyczyło to 40% osób z tym rozpoznaniem.
Do oceny klinicznej zaburzeń wykorzystywane są kryteria diagnostyczne, przede wszystkim DSM-5. Opracowano również standaryzowane wywiady i kwestionariusze oceny.
Rozpoznanie Kryteria ICD-10 Aby rozpoznać zaburzenie schizotypowe, co najmniej 3–4 cechy z listy powinny być obecne przez co najmniej dwa lata: niedostosowany i ograniczony afekt dziwne, ekscentryczne lub niezwykłe zachowanie albo wygląd słaby kontakt z innymi, skłonność do społecznego wycofywania dziwne przekonania, myślenie magiczne, wpływające na zachowanie i niespójne z normami kulturowymi podejrzliwość, nastawienia paranoidalne natrętne ruminacje bez wewnętrznego oporu, często o treści dysmorfofobicznej, seksualnej lub agresywnej niezwykłe doświadczenia percepcyjne z włączeniem iluzji somatosensorycznych (cielesnych) lub innych, depersonalizacja i derealizacja puste, rozwlekłe, metaforyczne, nadmiernie wypracowane lub stereotypowe myślenie, przejawiające