Osobowość anankastyczna (osobowość obsesyjno-kompulsywna, z gr. ἀναγκαστικός, anankastikos - kompulsja, wewnętrzny przymus) – zaburzenie osobowości, w którym występuje wzorzec zachowań zdominowany dbałością o porządek, perfekcjonizmem, kontrolą umysłową – również w kontaktach interpersonalnych – kosztem elastyczności, otwartości i efektywności.
Objawy i kryteria diagnostyczne Osoba anankastyczna jest stale skoncentrowana i napięta, co przejawia się w jej sposobie poruszania i mówienia. Odczuwa wewnętrzny przymus postępowania wedle ściśle określonych procedur. Ma potrzebę ujęcia wszelkich spraw oraz zjawisk w sztywne ramy, a sprawy interpersonalne są dla niej czarno-białe. Jest mocno przywiązana do norm społecznych, a osoby, które nie są równie sumienne i nie przejmują się normami postępowania w takim samym stopniu, mogą wywołać złość i krytykę. Anankaści odnajdują się w powtarzalnych czynnościach, lecz nie potrafią reagować elastycznie, np. biorąc udział w spontanicznych zabawach. Codzienne relacje osoby anankastycznej mogą mieć charakter formalny i być utrzymywane w poważnym tonie, mogą też nie reagować rozbawieniem w sytuacjach, w których inni tak reagują.