Brahman (sanskryt: ब्रह्मन्) – w hinduizmie fundamentalne, metafizyczne pojęcie oznaczające absolutną, ostateczną rzeczywistość. Jest to bezosobowa, wieczna i nieskończona zasada bytu, która stanowi źródło, podłoże i istotę wszystkiego, co istnieje. W systemie filozoficznym wedanty oraz w Upaniszadach Brahman stanowi centralny element, utożsamiany z jednią przekraczającą czas, przestrzeń i całą zjawiskowość świata.
Etymologia Sanskryckie słowo brahman wywodzi się od rdzenia bṛh, oznaczającego „rosnąć”, „wzrastać”, „tężeć” lub „zyskiwać na sile”Acta Universitatis Wratislaviensis 1465 Classica Wratislaviensia XVI, Wrocław 1993, „Śakti” w „Jogasutrach” i „Jogabhaszji” do nich, s. 8.. W najstarszych tekstach wedyjskich termin ten odnosił się do mocy świętego słowa i formuły rytualnej, z czasem ewoluując w kierunku pojęcia opisującego najwyższą zasadę kosmiczną.
Główne koncepcje filozoficzne
Brahman w Wedach i Upaniszadach W Wedach, najstarszych świętych pismach hinduizmu, brahman był początkowo rozumiany jako duchowa moc stojąca za skutecznością rytuału ofiarnego. Mitycznym obrazem brahmana jako centralnej osi świata (axis mundi) była skambha.