Pracownicy morza (fr. Les Travailleurs de la mer) – powieść Wiktora Hugo, napisana na Guernsey w 1865, opublikowana w 1866.

Treść Powieść, dedykowana mieszkańcom Guernsey, rozpoczyna się od dokładnego opisu wyspy, który poprzedza właściwą akcję. Lethierry, właściciel łodzi parowej Duranda, traci ją na skutek machinacji swojego wspólnika Clubina. Dowiedziawszy się, że łódź zatonęła na skałach Dover, ogłasza, że odda bratanicę Deruchettę za żonę człowiekowi, który wydobędzie z jej wraku cenny silnik. Niebezpiecznego zadania podejmuje się zakochany w dziewczynie rybak Gilliatt, samotnik mający opinię dzikusa. Dzięki pomysłowości i determinacji dokonuje on wskazanego czynu mimo wielu czyhających nań niebezpieczeństw, pokonując m.in. drapieżną ośmiornicę. Po powrocie przekonuje się jednak, że jego ukochana pragnie wziąć ślub z kim innym – z młodym pastorem Ebenezerem, zaś Gilliatta zwyczajnie się boi. Rybak pozwala dziewczynie odejść, doprowadza do jej małżeństwa, po czym popełnia samobójstwo, biernie czekając na skalnym występie na przypływ morza.