Rytualny i symboliczny charakter ślubu podkreślają określone czynności (tzw. obrzędy), gesty, słowa, rekwizyty, których celem jest społeczne usankcjonowanie i zatwierdzenie ceremonii.
W tradycyjnej obyczajowości w obrzędy ślubne są zaangażowani zarówno członkowie rodziny pary młodej, jak i lokalna społeczność i są skupione wokół wydarzeń, które następują według określonej kolejności. Przykładowo w tradycji katolickiej są to po kolei: swaty ("wywiad matrymonialny"), zawarcie umowy przedmałżeńskiej, zrękowiny (zaręczyny), sprosiny, ślub (w Kościele, gdyż ślub cywilny to jedynie "kontrakt"), uczta weselna, oczepiny oraz przenosiny. Natomiast w kulturze islamskiej ślub traktowany jako prawne i społeczne zatwierdzenie współmałżonków skupia się wokół takich wydarzeń jak: zaręczyny (chitba), podpisanie kontraktu małżeńskiego (aqd az-zawadż) oraz uroczystości weselne (zifaf), na ogół połączone ze skonsumowaniem małżeństwa.