Nerwy czaszkowe () – 12 par nerwów rozpoczynających się, w przeciwieństwie do nerwów rdzeniowych, na obszarze mózgowia i przebiegających głównie w obrębie głowy. Odpowiadają za odbiór różnorodnych wrażeń zmysłowych, pracę kilku ważnych grup mięśni oraz funkcje wydzielnicze gruczołów (ślinowych, łzowych, błon śluzowych, itp.). Chociaż przede wszystkim mają one za zadanie unerwienie narządów głowy, to niektóre z nich sięgają znacznie dalej, bo nawet do jamy brzusznej, np. nerw błędny. Tradycyjnie oznacza się je za pomocą cyfr rzymskich od I do XII, pomimo istnienia innych włókien, również odpowiadających definicji nerwu czaszkowego.
Podział nerwów czaszkowych thumb|250px|Widok mózgowia od podstawy. Nerwy czaszkowe można ująć, pod względem ich przeznaczenia, w trzy zasadnicze grupy: Grupa nerwów zmysłowych: I, II, VIII Grupa nerwów mięśni gałki ocznej i języka: III, IV, VI, XII Grupa nerwów łuków skrzelowych: V, VII, IX, X, XI