thumb|200px|Archeopteryks Paradoks czasowy – paradoks, sformułowany na gruncie paleontologii, opisujący kontrowersyjną kwestię powstania i pokrewieństwa ewolucyjnego ptaków. Autorem paradoksu jest Alan Feduccia.
Paradoks opiera się na następujących spostrzeżeniach: powszechnie uważa się, że ptaki pochodzą od dinozaurów, większość dinozaurów najbliżej spokrewnionych z ptakami (maniraptory) żyło w kredzie, ptaki powstały dużo wcześniej i zdążyły się już zróżnicować, archeopteryks liczy sobie 155 milionów lat, zaś ptakopodobny deinonych jest 35 milionów lat młodszy, Problem ten jest nieraz podsumowywany zdaniem „nie można być własną babcią” (ang. you can't be your own grandmother).
Liczne badania ukazały błędy w rozumowaniu Feduccii. Witmer (2002) podsumował, że literatura podaje 3 główne rozwiązania paradoksu: Nikt nie zakłada, że kredowe maniraptory były przodkami ptaków. Znajdowane dromeozaury, owiraptorozaury czy troodony były jedynie blisko spokrewnione z ptakami. Ich bezpośredni przodkowie musieli być starsi od archeopteryksa, żyli we wczesnej jurze albo jeszcze wcześniej. Rzadkość skamielin maniraptorów z tamtych czasów nie powinna dziwić, gdyż do fosylizacji dochodzi rzadko i to w specyficznych warunkach.