Historia Bielska-Białej formalnie sięga 1 stycznia 1951, jednak dzieje dwóch miast, które zostały wtedy połączone w jeden organizm administracyjny, są o wiele dłuższe. Bielsko lokowano w ramach kolonizacji na prawie niemieckim na przełomie XIII i XIV wieku. Biała natomiast powstała około 1560 jako osada rzemieślnicza w obrębie Lipnika, po czym w kolejnym stuleciu się wyodrębniła, a w 1723 uzyskała prawa miejskie. Mimo że rozdzielająca je rzeka BiałkaOficjalnie ustandaryzowaną nazwą rzeki jest „Biała”, niemniej w uzusie regionalnym przeważa „Białka”, por. np. W niniejszym artykule z uwagi na częste jej przywoływanie stosuje się nazwę zwyczajową dla jednoznacznego odróżnienia w każdym kontekście rzeki od miejscowości. stanowiła przez wieki różnego rodzaju granicę polityczną – pomiędzy księstwem cieszyńskim a oświęcimskim, Krajami Korony Czeskiej a Królestwem Polskim, Śląskiem Austriackim a Galicją, województwem śląskim a krakowskim – w związku z czym obie części dwumiasta są zaliczane do innych krain historyczno-geograficznych (Bielsko znajduje się na Śląsku, a Biała w Małopolsce), to pod względem społecznym, gospodarczym, kulturowym i funkcjonalnym stanowiły one od początku swojego istnienia w praktyce jedną całość.