Karol Łazarz Henckel von Donnersmarck (ur. 5 marca 1772 w Świerklańcu, zm. 12 lipca 1864 we Wrocławiu) – baron i hrabia cesarstwa, 9. wolny pan stanowy Bytomia, magnat przemysłowy.
Życiorys Pochodzenie i rodzina Karol Łazarz Henckel von Donnersmarck urodził się 5 marca 1772 roku na zamku w Świerklańcu na Górnym Śląsku. Pochodził z wpływowej rodziny szlacheckiej Henckel von Donnersmarck, o korzeniach austriacko-niemieckich. Ród ten wywodził się z regionu Spisz (Górne Węgry, dziś Słowacja) i już w XIV wieku został wyniesiony do stanu szlacheckiego. W początkach XVII wieku, w czasie rządów cesarza Rudolfa II Habsburga, pradziad Karola – Łazarz I Starszy – wraz z synem Łazarzem II uzyskali w zamian za udzielone cesarzowi pożyczki znaczne posiadłości na Śląsku: ziemię bytomską oraz bogumińską (najpierw jako zastaw, następnie na własność dziedziczną). W 1697 r. cesarz Leopold I podniósł ziemię bytomską do rangi wolnego państwa stanowego, a Hencklowie von Donnersmarck uzyskali tytuł wolnych panów stanowych Bytomia. Ród podzielił się z czasem na kilka linii terytorialnych – m.in. bytomsko-siemianowicką (katolicką od końca XVII w.) oraz tarnogórsko-świerklaniecką (pozostającą przy protestantyzmie).