Reakcja autoimmunologiczna – zjawisko polegające na zaistnieniu odpowiedzi układu immunologicznego skierowanej przeciwko własnym, prawidłowym komórkom organizmu.
Organizm wytwarza przeciwciała skierowane przeciwko własnym komórkom, tkankom i niszczy je. Normalnie organizm wytwarza przeciwciała przeciw antygenom wnikającym z zewnątrz. Autoimmunizacja jest istotnym czynnikiem biorącym udział w powstawaniu i rozwoju następujących schorzeń: niedokrwistość złośliwa, niektóre zapalenia tarczycy i inne schorzenia tego narządu (choroba Gravesa-Basedowa, choroba Hashimoto), przedwczesna menopauza, choroby układowe tkanki łącznej (np. reumatoidalne zapalenie stawów, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa), niepłodność męska spowodowana obecnością autoantygenów prowadzących do zlepiania plemników, przewlekłe zapalenia błony naczyniowej oka.
Inna grupa schorzeń związana jest z humoralną odpowiedzią immunologiczną, która polega na powstawaniu przeciwciał skierowanych przeciw antygenom czynnika chorobotwórczego. W normalnych warunkach kompleksy antygen-przeciwciało są pożerane i trawione przez komórki żerne. Zdarza się jednak, że te kompleksy są deponowane w śródbłonku drobnych naczyń krwionośnych rozmaitych narządów.