1852–1918 Pierwszy pociąg wjechał do Gdańska 19 lipca 1852, 27 lat po uruchomieniu pierwszej na świecie linii kolei publicznej i 15 lat po uruchomieniu pierwszej w Niemczech kolei wyłącznie trakcji parowej. Była to próbna jazda lokomotywy z trzema wagonami po torach prowadzących z Tczewa. Wydarzenie wzbudziło wielką sensację wśród mieszkańców. Oficjalne uroczyste otwarcie odbyło się 5 sierpnia tegoż roku. O godz. 16.00 wjechał do Gdańska pierwszy pociąg z Bydgoszczy, którym podróżował m.in. król Fryderyk Wilhelm IV Pruski. Jedyna linia kolejowa w Gdańsku kończyła się na południowym skraju Śródmieścia, gdzie powstała stacja czołowa Gdańsk Brama Nizinna (Leegetor Bahnhof) przy ul. Toruńskiej (późniejszy Gdańsk Południowy). Prowadziła do niej Brama Kolejowa. Później linię, jako towarową, przedłużono do Wyspy Spichrzów (w 1884http://ibedeker.pl/spacery/kupiecka-kolej-na-wyspie-kolej-spichrzowa/ IBedeker.pl [dostęp 2017-06-10] (pol.).). W 1865 rozpoczęto budowę linii kolejowej od Bramy Oruńskiej do Nowego Portu. Część trasy przebiegała tunelami budowanymi przez saperów. Linię tę otwarto 1 października 1867. Jednocześnie w pobliżu obecnego dworca Gdańsk Główny i Bramy Wyżynnej powstała stacja Brama Wyżynna (Hohetor Bahnhof). W 1870 powstała linia kolejowa do Słupska, na której wybudowano m.in.