Historia Cerkiew unicka Według różnych źródeł cerkiew św. Jana Teologa w Terespolu jest drugą lub trzecią świątynią na tym miejscu. Moment wzniesienia na nim pierwszej świątyni nie został ustalony. Według Grzegorza Pelicy obecnie istniejąca cerkiew została wzniesiona w 1745 z fundacji miejscowego dziedzica Pocieja jako świątynia unicka. Pracami budowlanymi kierował Jan Jerzy Flemming. Z kolei w Katalogu zabytków sztuki w Polsce podano informację, iż obiekt ten przetrwał do końca XVIII w. i został wówczas zastąpiony nową świątynią.
W XIX w. świątynia była kilkakrotnie remontowana i przebudowywana.
Cerkiew w Terespolu była znaczącym ośrodkiem unickim, a służący w niej kapłani byli związani z polskim ruchem niepodległościowym pod zaborem rosyjskim. Na obsadę stanowiska proboszcza miejscowej parafii wpływ miał terespolski klasztor paulinów, ci zaś pragnęli, by unicką placówką duszpasterską kierował duchowny szczerze oddany swojemu wyznaniu. Powstaniu listopadowemu sprzyjał służący w Terespolu w latach 1827–1831 ks. Eliasz Saykowicz, zaś ks. Jerzy Koncewicz stracił w 1865 probostwo z powodu udziału w powstaniu styczniowym.