thumb|240px|Aleksiej Stachanow na stanowisku pracy Aleksiej Grigorjewicz Stachanow właśc. Andriej, ros. Алексей Григорьевич Стаханов (ur. we wsi Ługowaja w guberni orłowskiej, zm. 5 listopada 1977 w Doniecku) – górnik dołowy kopalni „Centralnaja-Irmino”, Bohater Pracy Socjalistycznej po wykonaniu 1400 procent normy, prekursor ruchu stachanowskiego.
Życiorys Tuż po urodzeniu, w czasie chrztu otrzymał imię Andriej. Ukończył trzy klasy szkoły podstawowej, a potem pracował jako rolnik pod Orłem. Wraz z żoną Jewdokiją przeniósł się do Donbasu, gdzie został górnikiem. W małżeństwie został ojcem córki Kławy i syna Wiktora.
W nocy z 30/31 sierpnia 1935, Aleksiej Stachanow podczas jednej zmiany w kopalni Centralnaja-Irmino w Kadyjewce w Donbasie, wykonał 1400% normy (tj. wydobył 102 tony węgla zamiast 7 ton w/g normy). Bicie rekordu było pomysłem szefa zakładowej organizacji partyjnej, górnika Konstantina Pietrowa, a wymyślone zostało w celu uratowania kierownictwa zakładu przed zesłaniem do obozu pracy, gdyż kopalnia ta od kilku lat miała problemy z realizacją planów i była jedną z najmniej wydajnych w Donbasie. Pomimo oporu obawiającego się wypadku dyrektora kopalni oraz niechęci górników, dla których wykonanie planów oznaczało zwiększenie planów w kolejnym okresie rozliczeniowym, Pietrow znalazł ochotnika w osobie Stachanowa.