Autonomia regionalna ma szczególne znaczenie w krajach, w których podstawę wyodrębnienia regionu jest zamieszkiwane go przez mniejszość narodową lub etniczną albo religijną. Przyznanie autonomii dowodzi uznania przez władze centralne państwa materialnych i kulturalnych aspiracji tych mniejszości i rezygnacji z rozciągania rozwiązań centralnych na region. Realizacja aspiracji do autonomii regionalnej prowadzi do zmian w formie państwa mechanizmach jego funkcjonowania. Przykładem zmian z formy unitarnej państwa do formy federalnej jest Belgia. Trzy regiony Flandria, Walonia i Bruksela oraz trzy wspólnoty językowe flamandzka, frankofońska oraz niemieckojęzyczna uzyskała możliwość samodzielnego decydowania o własnych sprawach. w regionach utworzono parlamenty i rządy z samodzielnymi kompetencjami, zwłaszcza w zakresie spraw gospodarczych i kulturalnych.
Główny składnik ustroju terytorialnego Samorząd terytorialny jako składnik ustroju terytorialnego państwa występuje w formie lokalnej wspólnoty terytorialnej ludzi na szczeblu gmin i wyższych jednostek terytorialnych. Samorząd terytorialny powołany zostaje w celu wykonywania funkcji administracji publicznej w formach zdecentralizowanych.