thumb|200px|Johann Wolfgang von Goethe: Christiane Vulpius
Christiane von Goethe (właściwie Johanna Christiana Sophie von Goethe z domu Vulpius; ur. 1 czerwca 1765 w Weimarze, zm. 6 czerwca 1816 tamże) – kochanka, a następnie żona Goethego.
Życiorys Pochodziła ze zubożałej rodziny – ojciec, urodzony w wykształconej rodzinie, po przerwaniu studiów prawniczych pracował jako kopista w archiwum weimarskim, matka wywodziła się ze środowiska rzemieślniczego. Dzieciństwo spędziła w ubóstwie i już we wczesnej młodości podjęła pracę zarobkową jako pomocnica modystki.
J.W. Goethe znał trudne położenie Vulpiusów z racji stanowisk urzędowych, które piastował w niewielkim Weimarze. Latem 1788 r. poznał Christiane, gdy ta w parku zwróciła się do niego o pomoc dla brata. Szybko doszło do gwałtownego romansu, którego owoc – syn August – urodził się ponad rok później. Czwórka kolejnych dzieci zmarła w niemowlęctwie.