Struktura Już sam tytuł wskazuje na arabeskowy styl obu historii i jawi się jako zasada towarzysząca budowie powieści. Przedstawienie autobiografii Mruczysława, która jest kompletna, przedstawiona w chronologicznym porządku i logicznie następujących po sobie epizodach, stoi w sprzeczności do romantycznego sposobu jej pisania, która jest przekazywana w sposób niekompletny i nieuporządkowany. Różnice odzwierciedlają się także w odniesieniu do struktury przestrzennej, która w wypadku obu części różni się. Podczas gdy losy Mruczysława zajmują 1/3 tekstu, to zagmatwana historia kapelmistrza Jana Kreislera zajmuje pozostałe 2/3 tekstu. Mimo takiego podziału cześć związana z Kreislerem jest mało przejrzysta, podczas gdy elementy składające się na opis Kota Mruczysława poglądów na życie, poprzez liczne odniesienia, zazębiają się.
Figury Kot Mruczysław Poprzez kota stylizującego się na pisarza, E.T.A. Hoffmann kontynuuje tradycję poezji zwierzęcej. Zalicza się tu motywy zwierząt mówiących i postępujących jak ludzie, podobnie jak ma to miejsce w bajkach u Ezopa czy Lafontaine’a i w niektórych tekstach średniowiecznych. Sam Mruczysław określa figurę bajkową „Kota w butach” jako swojego przodka.