Kiedy Hoffmann dowiedział się o wszczętym przeciw niemu postępowaniu, próbował usunąć dwa miejsca w tekście, które w niektórych okolicznościach mogły wywołać oburzenie. Ale na to było już za późno. 31 stycznia 1822 roku dyrektor Kamptz pisał w sprawozdaniu do ministra spraw wewnętrznych i policji Friedricha von Schuckmanna: Powieść przekazana wydawnictwu przez radcę sądu apelacyjnego Hoffmanna jest mniej przedstawieniem połączonych ze sobą, scalonych zdarzeń, a bardziej środkiem do prezentacji i wyszydzania różnych ważnych spraw.
Hoffmanowi nie pozostało nic innego jak tylko obrona swego dzieła. Chociaż treść pism z jego mowy w postępowaniu dyscyplinarnym zawiera bardziej ustosunkowanie się do zarzutów, to można z nich odczytać także intencje autora: Nie wolno nam zapominać, że nie jest tu mowa o dziele satyrycznym, któremu zarzucane jest nawiązywanie do zdarzeń bieżących, lecz o fantastycznym tworze autora, obdarzonego poczuciem humoru, który wzory z prawdziwego życia ujmuje wyłącznie w abstrakcji tego humoru, przedstawiając całość niejako w zwierciadle.
Do końca postępowania dyscyplinarnego jednak nie doszło, gdyż E.T.A. Hoffmann zmarł tuż po publikacji Mistrza Pchły.