Metryki mierzące złożoność opierają się na strukturze kodu źródłowego.
Złożoność cyklomatyczna McCabe’a thumb|200px|Przykład funkcji o niskim CC:8 węzłów, 8 krawędzi,CC = 8 – 8 + 2 = 2
Jedną z najbardziej podstawowych metryk złożoności jest złożoność cyklomatyczna (, ozn. CC lub v(G)), zaproponowana przez Thomasa J. McCabe’a w 1976. Pierwotnie pomyślana była jako metryka dla programów strukturalnych, nadaje się jednak równie dobrze do programów obiektowych, dzięki czemu jest popularna także dzisiaj. Złożoność cyklomatyczna jest liczbą charakteryzującą funkcję lub metodę i odzwierciedlającą jej poziom skomplikowania.
Początkowo złożoność cyklomatyczna miała mierzyć liczbę niezależnych ścieżek przebiegu programu, co bezpośrednio przekłada się na łatwość jego przetestowania. Ponieważ skoki wstecz mogą spowodować nieskończony wzrost takich ścieżek, mierzy się liczbę prostych ścieżek bez uwzględniania cykli.
Złożoność cyklomatyczną dla danej funkcji można policzyć, mając do dyspozycji graf przebiegu programu. Wówczas wyraża się ona wzorem
gdzie oznacza liczbę krawędzi, a liczbę wierzchołków w grafie.