HMS E3 Brytyjski okręt podwodny HMS E3 typu E, pod dowództwem Lcmd George'a Cholmleya, opuścił Harwich 16 października w towarzystwie HMS E8. Obydwa okręty miały wyznaczone indywidualne rejony patroli w pobliżu wyspy Borkum, w celu przechwytywania okrętów wypływających z Ems. 18 października 1914 o godzinie 11:25, patrolujący już samotnie E3 został wykryty przez zmierzający do bazy w Emden U-27. Niemiecka jednostka pod dowództwem Bernda Wegenera, pozostawała w zanurzeniu, przepływając w kierunku południowym przez sektor patrolu E3. Początkowo Wegener wziął wykryty obiekt za boję, szybko jednak wykluczył taką możliwość, z uwagi na fakt że obiekt poruszał się, w tym zaś rejonie nie powinno być żadnej boi. Po zmianie kursu na 255° celem identyfikacji, obiekt został rozpoznany jako okręt podwodny. Kapitan Wegener podjął decyzję o ataku podwodnym na brytyjski okręt, wymagało to jednak zmiany pozycji okrętu względem celu. U-27 z maksymalną prędkością podwodną zbliżał się do brytyjskiej jednostki, robiąc jednak przerwy co 400-500 metrów, w zamiarze podjęcia peryskopowej obserwacji celu i utrzymania namiaru. Wymagało to chwilowej redukcji prędkości, przy użyciu jedynie jednego silnika pracującego na wolnych obrotachRobert C. Stern: The hunter hunted, s. 7–9.