Do wybuchu I wojny światowej TMHiZK zaangażowało się w liczne akcje na rzecz miasta i podjęło wiele interwencji takich jak np. zapobieżenie wyburzeniom pałacu pod Krzysztofory (1913) czy kompleksu budynków przy kościele św. Idziego. Stowarzyszenie wspierało także finansowo remonty obiektów takich jak ogrójec przy kościele św. Barbary (1897) i kościół św. Wojciecha (prace przy fundamentach w 1899 i 1908).
Inną dziedziną działalności TMHiZK było sprawowanie merytorycznej opieki nad tradycjami krakowskimi. W 1898 roku magistrat oficjalnie powierzył Towarzystwu zadanie przygotowania odpowiedniej oprawy tradycji Pochodu Lajkonika, co zaowocowało m.in. nowym strojem Lajkonika stworzonym w latach 1903–1904 wg projektu Stanisława Wyspiańskiego. Od 1897 Towarzystwo zajmowało się także ujęciem w merytoryczne ramy tradycji szopkarstwa krakowskiego.
Towarzystwo finansowało wówczas również druk „Kalendarza Krakowskiego” Józefa Czecha, wydało także ilustrowany fotografiami album ołtarza Wita Stwosza.