nowożytne i najnowsze dzieje Śląska, stosunki polsko-niemieckie, językoznawstwo w zakresie onomastyki i dialektologii, socjologia stosunków etnicznych, problemy przemian społecznych, demograficznych, ekonomicznych oraz przestrzennych Śląska, problematyka zagospodarowania Odry i Nadodrza.
Dyrektorzy Instytutu Śląskiego doc. dr Roman Lutman (1957–1963) dr Teodor Musioł (1963–1964) doc. dr Maurycy Horn (1964–1965) prof. dr hab. Józef Kokot (1966–1975) doc. dr hab. Bolesław Reiner (1976–1982; w trakcie kadencji Instytutem okresowo kierował również sekretarz naukowy dr Michał Lis) prof. dr hab. Janusz Kroszel (1982–1991) prof. dr hab. Krystian Heffner (1991–1996) prof. dr hab. Wiesław Lesiuk (1996–2001) dr hab. Stanisław Senft, prof. PΟ (2001–2007) dr hab. Teresa Sołdra-Gwiżdż, prof. PIN-IŚ (2007–2012) Leokadia Drożdż (w 2012, p.o) dr inż. Katarzyna Widera (2012–2016) dr Bernard Linek (2016–2017, p.o.) dr Bartosz Kuświk (od 2017)
Wybrani pracownicy naukowi Instytutu